Kwiaty cięte a psy i koty: które są trujące, a które bezpieczniejsze
Bukiet na stole to dla kota zabawka, a dla szczeniaka coś do gryzienia. Zebraliśmy kwiaty, które najczęściej trafiają do polskich domów, i sprawdziliśmy każdy z nich na liście roślin ASPCA oraz w materiałach weterynaryjnych. Opisujemy tylko to, co da się potwierdzić w tych źródłach.
Większość roślin, które mogą zaszkodzić zwierzętom, to nie egzotyka, tylko zwykłe kwiaty z kwiaciarni i z ogrodu: tulipany przed Wielkanocą, konwalie w maju, chryzantemy przyniesione na chwilę do domu przed Wszystkimi Świętymi. Nie trzeba rezygnować z kwiatów. Wystarczy wiedzieć, które gatunki trzymać z daleka od zwierzęcia, a które można spokojnie postawić na stole.
Przegląd w pięć sekund
- Lilia, liliowiecDla kota śmiertelnie groźne (nerki). Dla psa według ASPCA nietoksyczne.
- KonwaliaSubstancje działające na serce. Groźna dla psa i kota.
- Narcyz, tulipan, hiacyntTrujące dla psa i kota; najwięcej toksyn jest w cebulach.
- AmarylisTrujący dla psa i kota. Popularny w doniczce na święta Bożego Narodzenia.
- Chryzantema, piwonia, hortensjaTrujące dla psa i kota, zwykle wymioty i biegunka.
- Róża, gerbera, słonecznik, lwia paszcza, alstremeriaWedług ASPCA nietoksyczne dla psa i kota.
⚠ Lilia w domu z kotem
Trujące są wszystkie części lilii (Lilium) i liliowca (Hemerocallis): łodyga, liście, kwiat, pyłek, a nawet woda z wazonu. Kot nie musi niczego gryźć – wystarczy, że wyliże pyłek, który osiadł mu na futrze. Według FDA pierwsze objawy, takie jak osowiałość, ślinienie, wymioty i brak apetytu, pojawiają się w ciągu 12 godzin, a nieleczone uszkodzenie nerek może doprowadzić do śmierci w ciągu 24–72 godzin.
W praktyce oznacza to jedno: w mieszkaniu z kotem lilii nie stawiamy wcale. Przy zamawianiu bukietu dla osoby, która ma kota, wybierz kompozycję bez lilii. Kalia i skrzydłokwiat to nie są prawdziwe lilie: zawierają kryształy szczawianu wapnia, które silnie podrażniają pyszczek, ale nie uszkadzają nerek.
Popularne kwiaty i ich działanie na psa i kota
Toksyczność i objawy według listy roślin ASPCA (dla lilii także FDA). Nasilenie zatrucia zależy od zjedzonej ilości, części rośliny i wielkości zwierzęcia, dlatego przy każdym podejrzeniu decyzję o leczeniu podejmuje weterynarz.
| Kwiat | Kot | Pies | Objawy | Warto wiedzieć |
|---|---|---|---|---|
| Lilia, liliowiecLilium, Hemerocallis | ⛔ Bardzo groźna | ✓ Nietoksyczna | Kot: wymioty, brak apetytu, osowiałość, niewydolność nerek | U psa według FDA najwyżej lekki rozstrój żołądka. |
| KonwaliaConvallaria majalis | ⛔ Bardzo groźna | ⛔ Bardzo groźna | Wymioty, zaburzenia rytmu serca, spadek ciśnienia, dezorientacja, drgawki | Zawiera kardenolidy, substancje działające na serce. |
| NarcyzNarcissus | ⛔ Trujący | ⛔ Trujący | Wymioty, ślinienie, biegunka; po dużej ilości drgawki, spadek ciśnienia, drżenia, arytmia | Najbardziej trujące są cebule. Zawiera likorynę. |
| TulipanTulipa | ⛔ Trujący | ⛔ Trujący | Wymioty, osowiałość, biegunka, ślinienie | Największe stężenie tulipaliny A i B jest w cebuli. |
| HiacyntHyacinthus orientalis | ⛔ Trujący | ⛔ Trujący | Silne wymioty, biegunka (czasem z krwią), osowiałość, drżenia | Uwaga na cebulki pędzone w doniczkach wiosną. |
| AmarylisHippeastrum, Amaryllis | ⛔ Trujący | ⛔ Trujący | Wymioty, osowiałość, biegunka, ból brzucha, ślinienie, brak apetytu, drżenia | Liście, łodygi i cebula zawierają alkaloidy, m.in. likorynę. |
| ChryzantemaChrysanthemum | ⛔ Trująca | ⛔ Trująca | Wymioty, biegunka, ślinienie, zaburzenia koordynacji, zapalenie skóry | Zawiera m.in. laktony seskwiterpenowe i pyretryny. |
| PiwoniaPaeonia | ⛔ Trująca | ⛔ Trująca | Wymioty, biegunka, osowiałość | Substancja czynna: peonol. |
| HortensjaHydrangea | ⛔ Trująca | ⛔ Trująca | Wymioty, osowiałość, biegunka | Zawiera glikozyd cyjanogenny; zatrucie cyjankiem zdarza się rzadko. |
| IrysIris | ⛔ Trujący | ⛔ Trujący | Ślinienie, wymioty, osowiałość, biegunka | Najwięcej toksyn jest w kłączach. |
| MieczykGladiolus | ⛔ Trujący | ⛔ Trujący | Ślinienie, wymioty, osowiałość, biegunka | Najwięcej toksyn jest w bulwach. |
| JaskierRanunculus | ⛔ Trujący | ⛔ Trujący | Wymioty, biegunka, osowiałość, ślinienie, owrzodzenia w pysku, chwiejny chód | Zawiera drażniącą protoanemoninę. |
| Kalia, skrzydłokwiatZantedeschia, Spathiphyllum | ⛔ Trujące | ⛔ Trujące | Pieczenie pyska, języka i warg, silne ślinienie, wymioty, trudności z przełykaniem | Kryształy szczawianu wapnia; to nie są prawdziwe lilie. |
| GoździkDianthus caryophyllus | ⚠ Łagodnie | ⚠ Łagodnie | Łagodne dolegliwości żołądkowe, łagodne zapalenie skóry | Substancja drażniąca nie została zidentyfikowana. |
Kwiaty dla kogoś, kto ma psa lub kota?
Wybierz bukiet z róż, gerber albo słoneczników, a w uwagach do zamówienia poproś o kompozycję bez lilii.
Kalendarz ryzyka w polskim domu
Od lutego do Wielkanocy w domach pojawiają się tulipany, narcyzy i hiacynty, często w doniczkach razem z cebulą. Dla psa, który lubi kopać i gryźć, cebula jest najgroźniejszą częścią rośliny.
W maju konwalie trafiają do wazonów prosto z ogrodu. To jedna z najgroźniejszych roślin dla zwierząt, bo działa na serce. Stawiaj ją tam, gdzie kot nie wskoczy, i nie zostawiaj wody z wazonu w zasięgu psa.
Latem warto rozejrzeć się po ogrodzie i balkonie: liliowce i lilie są dla kota tak samo groźne w rabacie jak w wazonie, a piwonie i hortensje szkodzą psom i kotom.
Na przełomie października i listopada wiele rodzin kupuje chryzantemy w doniczkach na groby i trzyma je kilka dni w domu przed Wszystkimi Świętymi. Chryzantema jest trująca dla psów i kotów, więc lepiej przechować ją na balkonie albo w garażu.
W grudniu na parapetach stoją amarylisy i gwiazdy betlejemskie. Amarylis jest wyraźnie trujący, a gwiazda betlejemska według ASPCA drażni pysk i żołądek, ale jej toksyczność jest zwykle przeceniana.
Kwiaty nietoksyczne według ASPCA
Poniższe kwiaty figurują na liście ASPCA jako nietoksyczne dla psów i kotów. Nie znaczy to, że zwierzę może je zjadać: duża porcja jakiejkolwiek rośliny potrafi wywołać wymioty lub biegunkę. Nie grozi jednak poważne zatrucie.
Zwierzę zjadło kwiat: co robić krok po kroku
- Zabierz resztki rośliny. Wyjmij to, co zostało w pysku, jeśli zwierzę na to pozwala, i zbierz kawałki z podłogi, żeby nie zjadło więcej.
- Ustal, co to było. Zachowaj fragment rośliny albo zrób zdjęcie bukietu. Zapisz, mniej więcej ile zwierzę zjadło i o której godzinie.
- Zadzwoń do weterynarza. Do swojej lecznicy, a poza godzinami jej pracy do najbliższej całodobowej lecznicy weterynaryjnej. Przy kocie i lilii nie czekaj na objawy – jedź od razu, nawet jeśli kot wygląda zdrowo.
- Nie wywołuj wymiotów sam. Domowe sposoby mogą zaszkodzić. Rób tylko to, co zaleci weterynarz.
- Zabierz roślinę lub zdjęcie do lecznicy i obserwuj zwierzę także w kolejnych dniach: ślinienie, wymioty, osowiałość, drżenia czy zmiany w oddawaniu moczu to powód do ponownej wizyty.
Kot i lilia: dlaczego liczą się godziny
Przebieg zatrucia liliami u kota według amerykańskiej FDA. Czekanie na objawy to stracony czas.
Pytania właścicieli psów i kotów
Czy lilia jest groźna także dla psa?
Nie w takim stopniu jak dla kota. Według ASPCA prawdziwe lilie (Lilium) i liliowce (Hemerocallis) nie są toksyczne dla psów, a amerykańska FDA podaje, że u psa po zjedzeniu lilii pojawiają się najwyżej lekkie dolegliwości żołądkowe. Kot może natomiast umrzeć z powodu niewydolności nerek.
Kot pił wodę z wazonu z liliami. Co robić?
Jechać do weterynarza od razu, nie czekając na objawy. Woda z wazonu jest wymieniana wprost przez FDA i Pet Poison Helpline jako źródło zatrucia u kotów. Według FDA leczenie rozpoczęte 18 godzin po kontakcie lub później zwykle nie zapobiega już trwałemu uszkodzeniu nerek.
Czy konwalie z majowego bukietu są niebezpieczne?
Tak, dla psów i kotów. Konwalia zawiera kardenolidy, czyli substancje działające na serce. ASPCA wymienia wśród objawów wymioty, zaburzenia rytmu serca, spadek ciśnienia, dezorientację i drgawki. Bukiecik konwalii trzymaj poza zasięgiem zwierząt, a po zjedzeniu skontaktuj się z weterynarzem.
Które kwiaty cięte są nietoksyczne według ASPCA?
Na liście ASPCA jako nietoksyczne dla psów i kotów figurują m.in. róże, gerbery, słoneczniki, lwie paszcze, alstremerie i storczyki falenopsis. Nietoksyczny nie oznacza jednak jadalny: zjedzenie większej ilości dowolnej rośliny może wywołać wymioty lub biegunkę.
Czy gwiazda betlejemska jest bardzo trująca?
Mniej, niż się powszechnie uważa. ASPCA opisuje jej sok jako drażniący dla pyska i żołądka, czasem z wymiotami, i zaznacza, że jej toksyczność jest zwykle przeceniana. Lepiej i tak postawić ją wyżej, a groźniejszy w okresie świątecznym jest amarylis.
Czy mam wywołać wymioty, jeśli pies zjadł cebulkę narcyza?
Nie na własną rękę. Zadzwoń do swojego weterynarza lub całodobowej lecznicy, powiedz, co i ile zwierzę zjadło i kiedy, a potem postępuj według ich zaleceń. Cebula jest najbardziej trującą częścią narcyza, więc nie zwlekaj z telefonem.
Czytaj dalej
Więcej o kwiatach z tej strony i o tym, jak wybrać bukiet do domu ze zwierzętami.
Lilie: odmiany i pielęgnacja
Grupy lilii w kwiaciarni, dzikie lilie w Polsce i ostrzeżenie dla właścicieli kotów.
Róże w domu ze zwierzętami
Nietoksyczny klasyk: kolory, znaczenia i jak przedłużyć życie bukietu.
Narcyzy i wiosenne cebulki
Dlaczego cebula narcyza jest groźniejsza niż kwiat i gdzie stawiać wiosenne doniczki.
Bukiet bez lilii
Zamów róże, gerbery lub słoneczniki dla kogoś, kto ma psa albo kota.
Kwiaty, które nie zaszkodzą domownikom na czterech łapach
Róże, gerbery i słoneczniki są według ASPCA nietoksyczne dla psów i kotów. Wybierz bukiet i ciesz się kwiatami bez obaw.
Zobacz bukietyInne poradniki
Zastrzeżenie. Poradnik ma charakter ogólny i nie zastępuje porady lekarza weterynarii. Przy podejrzeniu zatrucia najpierw skontaktuj się z weterynarzem.